ประกวดสุนทรพจน์วันพ่อแห่งชาติ

ประกวดสุนทรพจน์วันพ่อแห่งชาติ 3 ธันวาคม 2566

รางวัลชนะเลิศ ระดับชั้นประถมศึกษาตอนต้น ระดับประเทศ การประกวดบรรยายธรรมชิงโล่พระราชทานจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เนื่องในเทศกาลวิสาขบูชา ๒๕๖๖

เด็กไทยมีระเบียบวินัยเป็นรากฐาน

เป็นเด็กดีมีวินัยใฝ่เรียนรู้ ก้าวเดินสู่อนาคตสุขสดใส

ยึดในกฎถือในกรอบระบอบไทย ถิ่นก้าวไกลไทยก้าวหน้าฟ้าสีทอง

จากคำประพันธ์บทนี้สะท้อนให้เห็นว่า เด็กดีที่สามารถสร้างสรรค์ประเทศชาติให้ก้าวหน้าได้ต้องมีระเบียบวินัยเป็นรากฐานสำคัญ ไม่มีบทเพลงจากคีตศิลปินคนใดจะไพเราะไปกว่าเสียงหัวเราะที่ออกมาจากปากน้อย ๆ ของเด็ก ไม่มีรอยเท้าของวีรบุรุษคนใด จะเป็นเครื่องหมายแห่งความก้าวหน้าของแผ่นดินเท่ากับรอยเท้าของเด็ก ไม่มีสิ่งก่อสร้างที่มหัศจรรย์ใด ๆ จะมหัศจรรย์เท่ากับเด็กดีมีระเบียบวินัยเป็นรากฐาน

คำว่า วินัย คือกฎกติกา ระเบียบแบบแผน อันเป็นแกนกลางเพื่อกล่อมเกลาให้มวลชนกลมเกลียวเมื่ออยู่ร่วมกัน กลมกลืนกับกฎเกณฑ์ของธรรมชาติ กลมกลืนกับกฎเกณฑ์ของสังคม สังคมที่ขาดระเบียบวินัยผู้คนจะขาดน้ำใจ เต็มไปด้วยการแก่งแย่งแข่งขัน ชิงดีชิงเด่น ชิงไหวชิงพริบ ผู้คนจะทำตัวเป็นเด็กเส้น ทำตนเป็นเด็กเสี่ย เอาเปรียบผู้อื่น ใช้อำนาจของพ่อมาขู่ ใช้บารมีของปู่มาข่ม สังคมเกิดความเดือดร้อนเสียหาย พระพุทธองค์ทรงตระหนักถึงความเดือดร้อนของมวลมนุษยชาติอันเกิดจากการขาดระเบียบวินัย จึงทรงสอนว่า วินะโยจะ สุสิกขิโต เอตัมมังคะละมุตะมัง วินัยที่ศึกษาดีแล้วเป็นอุดมมงคล ซึ่งวินัยในพระพุทธศาสนาก็คือศีล ๕ นั่นเอง เด็กไทยจึงต้องยึดระเบียบวินัยคือศีล ๕ เป็นรากฐาน ด้วยหลักการดังนี้

๑. เด็กไทยต้องละเว้นจากการเข่นฆ่า ด้วยการมีเมตตาปราณีต่อสัตว์ทุกชนิด นกน้อย ๆ ไม่เคยทำให้มนุษย์ตกใจ แต่ทำไมมนุษย์ต้องทำให้นกน้อย ๆ สะพรึงกลัว ผีเสื้อยังโบยบินแจกจ่ายความงามให้แก่มนุษย์ แต่มนุษย์มีไหมคะที่จะเดินอวดความสวยงามให้ผีเสื้อได้เห็น ดอกไม้ป่ายังส่งกลิ่นหอมให้มนุษย์ได้ชื่นใจ แต่จะมีบ้างไหมคะ ที่มนุษย์ได้รดน้ำพรวนดินให้ดอกไม้ป่าได้ชื่นเย็น การมีวินัยด้วยจิตใจที่เมตตาย่อมนำพาโลกให้สงบเย็น

๒. เด็กไทยต้องละเว้นจากการลักทรัพย์ ด้วยการมีความซื่อสัตย์สุจริต มีคำกล่าวว่าชาวบ้านร้อยคนกอบโดยไม่เท่ากับนักธุรกิจคนหนึ่งกอบโดย นักธุรกิจร้อยคนกอบโกยไม่เท่ากับนักการเมืองคนหนึ่งกอบโกย พื้นฐานของคนที่กอบโกยโกงกิน เพราะตอนเป็นเด็กขาดการกล่อมเกลาให้มีนิสัยซื่อสัตย์สุจริต การมีนิสัยซื่อสัตย์สุจริตไม่เฉพาะเจาะจงว่าเป็นเรื่องเงินทองเท่านั้น ใช้ปฏิบัติแม้แต่การเข้าสอบในห้องเรียน อย่าถือคติพจน์ที่ว่า สอบได้โดยสกปรก ดีกว่าสอบตกโดยบริสุทธิ์ การมีวินัยด้วยการรักษาความซื่อสัตย์สุจริตดวงจิตของเราย่อมเบิกบาน

๓. เด็กไทยต้องละเว้นจากการประพฤติผิดในกาม โดยต้องรักเรียนอย่าเพียรเรียนรัก เพราะการหลงใหลในความรักเป็นการเปิดประตูต้อนรับความวิตกกังวลให้เข้ามาย่ำยีหัวใจ แมลงเม่าที่หลงในแสงสีย่อมมีกองไฟเป็นสุสาน ปลาที่ระเริงสายน้ำย่อมมีลอบไซเป็นสุสาน เด็กที่ระเริงในรสกามย่อมมีความตกอับของชีวิตเป็นสุสาน การมีวินัยด้วยการสำรวมในกามตั้งแต่ตอนเป็นเด็กจึงเป็นรุ่งอรุณแห่งความสง่างามของชีวิต

๔. เด็กไทยต้องละเว้นจากการพูดปด ด้วยการพูดคำจริง เด็กขาดความน่ารักเพราะพูดเหลวไหล เด็กขาดความน่าไว้วางใจเพราพูดมุสา เด็กขาดความน่าศรัทธาเพราะพูดจาส่อเสียด เด็กเป็นคนน่ารังเกียจเพราะพูดคำหยาบ การพูดโดยไม่คิดคือการยื่นยาพิษให้ผู้อื่น การพูดอ่อนหวานคือการยื่นดอกบัวบานให้ผู้อื่น การมีวินัยด้วยการรักษาสัมมาวาจา รู้จักคิดก่อนพูด รู้ตัวขณะพูด และรับผิดชอบเมื่อพูดแล้ว ย่อมเป็นผู้ที่คู่ควรแก่การคบหา

๕. เด็กไทยต้องละเว้นจากการดื่มสุราและของมึนเมา ด้วยการมีสติรู้เท่าทันโทษภัยของสิ่งเสพติด สุรามีรสบาดคอ มีพิษบาดใจ มีภัยบาดชีวิต เกิดวิกฤติเป็นบาดแผลของสังคม ยากต่อการเยียวยา ยากต่อการรักษา แต่ปัจจุบันมียาเสพติดชนิดใหม่ที่ร้ายกว่าสุรา แรงกว่าสิ่งเสพติดชนิดไหนนั่นก็คือโทรศัพท์มือถือ ที่เป็นอาวุธนิวเคลียร์สายพันธุ์ใหม่ที่ทำลายเยาวชนได้ทันตาทันใจ ทำลายสังคมไทยได้อย่างรุนแรง การมีวินัยด้วยการมีสติ ห่างไกลจากอบายมุขทุกชนิด ยาเสพติดทุกประเภท ย่อมเป็นดัชนีชี้วัดถึงความเจริญงอกงามของชีวิต

ท่านผู้มีเกียรติที่เคารพทุกท่านคะ เด็กไทยต้องมีระเบียบวินัยเป็นรากฐาน จากชีวิตน้อย ๆ ที่อยู่ในอ้อมอกของพ่อแม่ อยู่ในอ้อมกอดของแผ่นดินไทย อยู่ในอ้อมแขนของสมณะ อบรมสั่งสอนให้เป็นเด็กดีมีระเบียบวินัย มีศีล ๕ เป็นรากฐาน สองมือของเด็กไทยจึงเป็นพระหัตถ์แห่งฟ้าที่จะปกป้องแผ่นดินไทยให้พ้นจากภัยพิบัติ หนึ่งสมองของเด็กไทยย่อมกลั่นกรองความคิดเพื่อความดีงามแก่แผ่นดิน หนึ่งดวงใจของเด็กไทย ย่อมเต็มไปด้วยมหาสมุทรแห่งน้ำใจ พร้อมที่จะสร้างสังคมให้เจริญก้าวหน้าเพื่อพบกับความสุขสวัสดี และ สวัสดีกับความสุข

ศีลห้าคือระเบียบทองของชีวิต ทำพูดคิดสู่ทางดีมีคุณค่า

บาปต้องกลัวบุญต้องใกล้ใจศรัทธา พัฒนาโลกสดสวยด้วยมือเรา

รางวัลชนะเลิศ ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ระดับประเทศ การประกวดบรรยายธรรมชิงโล่พระราชทานจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เนื่องในเทศกาลวิสาขบูชา ๒๕๖๖

วิสาขบูชาจิตอาสาพัฒนาชาติไทย

พระพุทธองค์ตรัสรู้สู่วิมุต นำมนุษย์สู่วิโมคโลกสุขสันต์

วิสาขบูชาวิลาวัลย์ ผูกสัมพันธ์จิตอาสาฟ้าสีทอง

จากคำประพันธ์บทนี้สะท้อนให้เห็นว่า วันวิสาขบูชา ชาวพุทธพึงบำเพ็ญจิตอาสา พัฒนาสังคมไทยให้ร่มเย็น ในครั้งบรรพกาล ณ ดินแดนชมพูทวีป กำลังก้าวสู่ยุคมิคสัญญี หัวเมืองต่างๆได้ก่อสงคราม แย่งชิงความเป็นใหญ่ เสียงกลองศึกลั่นระรัวก้อง คล้ายเสียงขู่คำรามของพญามัจจุราช ดาบปะดาบ เกิดประกายไฟแลบแปลบปลาบ คล้ายเปลวไฟจากอเวจีนรก พื้นพสุธาสะเทือนเลื่อนลั่น ด้วยปั้นจั่นยักษ์แห่งเกือกม้าศึก ณ มุมหนึ่งของป่าอุรุเวลาเสนานิคม ภายใต้ต้นศรีมหาโพธิ์ พระมหาโพธิสัตว์ทรงบำเพ็ญสมณธรรม เพื่อจะได้เข้าถึงความลึกซึ้งอันสูงส่งของชีวิต สมรภูมฺดวงพระหฤทัยของพระองค์ สะเทือนเลื่อนลั่น ด้วยการประกาศสงครามครั้งยิ่งใหญ่ ขับไล่กองทัพแห่งกิเลสตัณหา เพื่อสถาปนาอธิปไตยแห่งดวงหฤทัย ไม่ให้ตกเป็นเมืองขึ้นของความทุกข์ด้วยประการทั้งปวง ก่อนใกล้รุ่ง สงครามครั้งยิ่งใหญ่ของอัครมหาบุรุษแห่งยุคสมัย ก็ได้สงบลงด้วยชัยชนะอันยิ่งใหญ่ ที่พระองค์ทรงมีเหนือต่อโลกธรรม 8 ประการ ปฐมบทแห่งมหากาพย์จิตอาสาได้เริ่มต้นขึ้นแล้ว ณ ดินแดนแห่งนี้ เพื่อแผ่ ธรรมานุภาพไปทั่วโลก

จากนครกุสินารา ที่พระองค์เสด็จเข้าสู่พระปรินิพพาน นับจากวันนั้นถึงวันนี้ โลกได้โคจรรอบดวงพระอาทิตย์ เป็นจำนวน 2,566 รอบ ชาวพุทธต่างซาบซึ้งในพระพุทธคุณแห่งองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

ทรงไพบูลย์ด้วยพระปัญญาคุณ ทรงรู้แจ้งในทุกข์คือสภาวจิตที่ถูกกิเลสเสียดแทง สภาวะอารมณ์ที่ถูกตัณหาบีบคั้น ทรงรู้จริงในสมุทัยคือตัณหาความทะยานอยาก อยากได้ อยากเป็น อยากไม่เป็นอันเป็นสมุติฐานของความทุกข์ ทรงรู้จบในนิโรธคือผลสัมฤทธิ์ของการดับทุกข์ได้โดยสิ้นเชิง สภาวจิตสุขสงบเย็นตื่นรู้ ทรงรู้เจนในมรรค คือปฏิปทาที่เดินไปบนทางสายกลาง

ทรงไพบูลย์ด้วยพระวิสุทธิคุณ พระองค์ทรงกำจัดอวิชชา อันเป็นสารตั้งต้นแห่งความทุกข์นานาประการ ทรงขุดรากถอนโคนกิเลสตัณหา อันเป็นวงจรอุบาทแห่งกิเลสกรรมวิบากให้หมดสิ้นลงได้ ทรงทลายกฎเหล็ก แห่งกฎไตรลักษณ์ที่กดทับจิตวิญญาณของมนุษย์ให้พินาศลงได้

ทรงไพบูลย์ด้วยพระมหากรุณาคุณ ด้วยพระองค์ทรงแสดงธรรมโปรดสัตว์โลก หมอกทมิฬเมฆทะมึนของกิเลสตัณหาที่แปดเปื้อนท้องฟ้าแห่งดวงใจมนุษย์ ได้ถูกกำจัดให้หมดสิ้น สายฝนแห่งพระธรรมได้รินรดพื้นที่ธรณีใจของมนุษย์ให้ชุ่มชื่น จนเมล็ดพืชแห่งโพธิญาณได้เจริญงอกงาม สร้างความร่มเย็นให้แก่โลก

พระพุทธองค์ตรัสว่า ปูชา จ ปูชนียานํ เอตมฺมงฺคลมุตฺตมํ การบูชาสิ่งที่ควรบูชา เป็นอุดมมงคลอันสูงสุดของชีวิต เนื่องในวันวิสาขบูชาได้เวียนมาถึง ชาวไทยพึงบำเพ็ญจิตอาสา เพื่อถวายเป็นพุทธบูชาแด่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ถวายเป็นราชสักการะ แด่องค์พ่อฟ้าของแผ่นดิน ด้วยการปฏิบัติตามหลักการ สุทธิ ปัญญา เมตตา ขันติ ตามแนวทางของท่านพุทธทาสภิกขุดังนี้

ชาวพุทธพึงบำเพ็ญจิตอาสา ด้วยการยึดหลักสุทธิ คือความบริสุทธิ์ของดวงใจ ไร้ซึ่งอคติต่อเพื่อนมนุษย์ร่วมโลก ท่านพุทธทาสภิกขุกล่าวว่า อคติคือขุนเขาหิมาลัยที่ตั้งอยู่บนวิถีทางแห่งสันติภาพ การมีอคติอยู่ในใจก็เหมือนการตั้งภูเขาไฟไว้ในจิต ย่อมพ่นพิษลาวาที่อยู่ในดวงใจ ไหลล้นมาทางวาจาเป็นถ้อยคำก้าวร้าวและเย้ยหยัน ไหลล้นมาทางดวงหน้า หน้าตาบูดบึ้ง จึงไม่สามารถอุทิศตนเป็นผู้มีจิตอาสาได้ ชาวพุทธจึงควรละอคติ มีจิตใจที่บริสุทธิ์ยุติธรรมต่อมิตรใกล้ตน คนใกล้ตัว แผ่ไปทั่วทุกคนในโลก ศักยภาพอันยิ่งใหญ่ของคน นอกจากทำตนให้มีศักยภาพแล้ว ยังต้องสร้างคนอื่นให้มีศักยภาพอีกด้วย นี่คือจิตอาสาที่สร้างคุณค่าให้แก่คน ยิ่งกว่าสร้างคุณค่าให้แก่วัตถุใดๆ

ชาวพุทธพึงบำเพ็ญจิตอาสา ด้วยยึดหลักแห่งปัญญา มีความรู้ความเข้าใจในการช่วยเหลือบุคคลอื่น การช่วยเหลือผู้ตกทุกข์ได้ยาก โดยขาดปัญญา ขาดการวินิจฉัย อาจไปซ้ำเติมเขา ทำให้เขาขาดทักษะในการดำเนินชีวิต เป็นการซ่อนดาบไว้ในความปรารถนาดี ตัดสองแขนสองขาของเขา ให้ขาดศักยภาพในการพัฒนาตนเอง การเป็นจิตอาสาเริ่มจากจุดเล็กๆ อาจพัฒนาการไปสู่ความยิ่งใหญ่ได้อย่างน่าอัศจรรย์ ท่านรพินทรนาถ ฐากูร นักปราชญ์ผู้รอบรู้ชาวอินเดีย ได้ทอดทิ้งความรุ่งเรืองในเมืองหลวง บำเพ็ญจิตอาสาสอนเด็กผู้ยากไร้ในชนบท จากโรงเรียนเล็กๆมุงด้วยหญ้าคา ได้พัฒนาจนเป็นโรงเรียนที่มีอาคารมั่นคง แล้วพัฒนาเป็นมหาวิทยาลัยศานตินิเกตัน ซึ่งมีชื่อเสียงในระดับโลก นี่คือการบำเพ็ญจิตอาสาด้วยการใช้ปัญญา เพื่อสร้างคนให้มีปัญญาด้วยการศึกษา \

ชาวพุทธพึงบำเพ็ญจิตอาสา ด้วยยึดหลักเมตตา ความเมตตานอกจากมีความชื่นเย็นอยู่ในตนเองแล้ว ยังฝังรากลึกแห่งความชื่นเย็นลงในจิตวิญญาณของผู้ประพฤติ และกระจายความชื่นเย็นนี้สู่เพื่อนมนุษย์ทั่วทั้งแผ่นดิน เป็นการบำเพ็ญจิตอาสาด้วยใจปรารถนาดี เกินยิ่งกว่าคำว่าหน้าที่ เหนือยิ่งกว่าคำว่ารับผิดชอบ แต่เป็นความรักที่เกิดขึ้นโดยไร้ความกดดัน ต้นรักคือรุกขชาติชนิดเดียวที่เจริญงอกงาม แม้ในท้องถิ่นทุรกันดาร ดอกรักคือดอกไม้ชนิดเดียวที่แย้มกลีบบาน แม้ในฤดูกาลที่แห้งแล้ง จิตอาสาจึงเป็นอกาลิโก ที่ไม่ได้ถูกจำกัดด้วยกาลเวลาและสถานที่

ชาวพุทธพึงบำเพ็ญจิตอาสา ด้วยยึดหลักขันติ มีความอดทนมุ่งมั่น เพื่อช่วยเหลือผุ้ตกทุกข์ได้ยากโดยไม่หวังผล แม้แต่คำกล่าวชื่นชม แม้แต่คำกล่าวว่าขอบใจ ดังเช่น วอร์เรน บัฟเฟตต์ มหาเศรษฐีระดับโลกชาวอเมริกา ที่ไต่เต้ามาจากเด็กน้อยผู้ยากจน ขายหนังสือพิมพ์ สู้อดทนมุ่งมั่นจนร่ำรวยระดับโลก ได้อุทิศตนบำเพ็ญจิตอาสา บริจาครายได้ อันเป็นส่วนแบ่งของตนจากบริษัท เป็นจำนวนร้อยละแปดสิบจากรายได้ ของตน ช่วยเหลือผู้ยากจนข้นแค้นทั่วทุกมุมโลก นี่คืออนาถบิณฑิกเศรษฐีแห่งโลกตะวันตก เทพเจ้าแห่งคนยากในพุทธศตวรรษที่ 25 มหาบุรุษของคนด้อยโอกาสตราบนิรันดร์สมัย

ท่านผู้มีเกียรติที่เคารพทุกท่านคะ วันวิสาขบูชา ชาวพุทธพึงบำเพ็ญจิตอาสา พัฒนาผืนแผ่นดินไทยให้เจริญรุ่งเรือง ถ้าหนึ่งชีวิตของลูกนี้ มีมือถึงหนึ่งล้านคู่ มือทั้งหนึ่งล้านคู่ ก็จะบรรจงกราบรอยพระบาทแห่งองค์พระศาสดา สร้างสรรค์สิ่งที่ดีให้แก่โลก ซับน้ำตาให้แก่ผู้ล้มเหลว ปรบมือให้แก่ผู้สำเร็จ ถ้าหนึ่งชีวิตของลูกนี้ มีปากถึงหนึ่งล้านปาก ทั้งหนึ่งล้านปากก็จะประกาศพระเกียรติคุณของพระตถาคตให้ปรากฏแก่โลก กล่าวคติพจน์อันเลิศล้ำ คติธรรมอันสูงส่ง ปลอบคนทุกข์ ปลุกคนท้อให้มีพลังใจ ถ้าหนึ่งชีวิตของลูกนี้ มีดวงใจถึงล้านดวง ใจทั้งล้านดวงจะขอเทิดศรัทธาองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทุกภพทุกชาติ แผ่ความปรารถนาดีให้แก่เพื่อนมนุษย์ทั่วทั้งโลก และจะยึดมั่นในหลักการแห่งจิตอาสาตราบจนวาระสุดท้าย....ของชีวิต

วิสาขบูชาฟ้าส่องแสง ดวงดาวแห่งพุทธรรมล้ำเลอค่า

เย็นชีวิตวิวัฒน์พัฒนา จิตอาสาสร้างสังคมไทยร่มเย็น